STRONG
PL
Pobierz aplikację

Deload na siłowni: co to jest i jak zrobić tydzień deloadu

Deload to zaplanowany tydzień lżejszego treningu: te same dni i ćwiczenia, ale mniej serii, nieco mniejszy ciężar i serie kończone z dużym zapasem. Dzięki temu zmęczenie po ciężkich tygodniach schodzi przed kolejnym blokiem. Trenerzy zwykle planują deload co 4–6 tygodni, na około tydzień. W STRONG co piąty tydzień programu jest domyślnie tygodniem deloadu.

Autor: zespół STRONG · Zaktualizowano

Co to jest deload?

W 2023 roku 21 doświadczonych trenerów z kilku krajów (sporty siłowe i sylwetkowe) w trzech rundach badania delfickiego uzgodniło wspólną definicję. W naszym tłumaczeniu brzmi ona tak: deload to „okres zmniejszonego obciążenia treningowego, który ma ograniczyć zmęczenie fizjologiczne i psychiczne, wspomóc regenerację i przygotować do dalszego treningu”.

Jak dokładnie odciążać trening, trenerzy nie przesądzili. Możesz zrobić mniej powtórzeń w serii albo mniej serii na treningu, wziąć mniejszy procent ciężaru maksymalnego (1RM) albo kończyć każdą serię z większym zapasem powtórzeń. Na jedno zgodzili się w ostatniej rundzie wszyscy: deload może polegać na zmniejszeniu liczby serii. Zawodnicy robią podobnie. 246 osób startujących w sportach siłowych i sylwetkowych, które odpowiedziały w ankiecie o deloadzie opublikowanej w 2024 roku, zmniejszało objętość i ciężar, ale trenowało dalej z tą samą częstotliwością.

Po polsku czasem pada też słowo „roztrenowanie”. Zwykle chodzi wtedy o dłuższy okres po sezonie w sportach wytrzymałościowych, kiedy przez kilka tygodni trenujesz dużo mniej. Deload to jeden lżejszy tydzień w środku planu, po którym wracasz do normalnej pracy.

Co ile tygodni robić deload?

Odstęp 4–6 tygodni pochodzi z wcześniejszych wywiadów z trenerami, na które powołują się autorzy badania delfickiego. Samo badanie delfickie żadnego harmonogramu nie ustaliło. Zawodnicy z ankiety robili deload średnio co 5,6 tygodnia. Zacznij w tym przedziale, a po kilku blokach przesuń deload o tydzień wcześniej albo później, zależnie od tego, jak szedł ci ostatni ciężki tydzień.

Lżejszy tydzień zamiast tygodnia wolnego

Czwarty tydzień bloku: przysiad z ciężarem, który dwa tygodnie temu szedł gładko, od trzech treningów idzie coraz gorzej, a ostatnia seria za każdym razem jest walką. W takim tygodniu trudno spokojnie zdecydować, czy odpuścić, dlatego w STRONG kolejny tydzień jest z góry deloadem.

Prościej byłoby po prostu zrobić tydzień wolnego. Taki wariant, czyli pełną przerwę, sprawdzało randomizowane badanie z PeerJ (2024): 39 osób z doświadczeniem treningowym (29 mężczyzn, 10 kobiet) przez 9 tygodni realizowało ten sam program. Jedna grupa trenowała cały czas, druga w środkowym tygodniu nie trenowała wcale. Grupa z przerwą miała nieco mniejsze przyrosty siły nóg, a mięśnie nóg urosły w obu grupach podobnie.

Dlatego planujemy lżejszy tydzień zamiast wolnego: trenujesz w swoje zwykłe dni, tylko robisz mniej serii, lżejszym ciężarem i z większym zapasem. Tak deload opisują trenerzy z badania delfickiego i tak robią go zawodnicy z ankiety.

Tydzień deloadu w planie treningowym

Tak planuje to STRONG: domyślnie program składa się z powtarzających się pięciotygodniowych bloków, a ostatni tydzień całego programu to tydzień testowy. Aplikacja jest dostępna po angielsku, portugalsku i hiszpańsku, wersja polska jest w przygotowaniu. W angielskiej wersji tydzień deloadu nazywa się „easy week” (łatwy tydzień).

TydzieńFazaCo się zmienia
1Tydzień bazowyTwoje zaplanowane serie i powtórzenia
2ProgresjaJedna seria więcej w głównym ćwiczeniu
3ProgresjaJedna seria więcej w głównym ćwiczeniu
4SzczytOstatni ciężki tydzień przed deloadem
5DeloadMniej serii, ok. 90% ciężaru, RPE 6

W tygodniu deloadu w głównym ćwiczeniu robisz około 60% zwykłej liczby serii, a w pozostałych około połowy. Ciężar spada do około 90% tego, co normalnie podnosisz. Docelowy wysiłek to RPE 6 w skali od 1 do 10, a ciężar w tym tygodniu nie rośnie, nawet jeśli serie idą bardzo lekko. Rozgrzewka też jest krótsza: przed pierwszym ćwiczeniem robisz tylko dwie najcięższe serie rozgrzewkowe.

Jak zrobić deload: przykładowy trening deloadowy

Weźmy trening nóg: przysiad 5 serii po 6–8 powtórzeń z 50 kg, potem martwy ciąg rumuński i wykroki po 4 serie. W tygodniu deloadu robisz przysiad 3 serie po 6–8 z 45 kg, a martwy ciąg rumuński i wykroki po 2 serie z 90% zwykłego ciężaru, każdą serię na RPE 6. Tydzień później wraca normalna progresja: kiedy wszystkie serie robocze dojdą do górnej granicy zakresu, czyli 8 powtórzeń, przy RPE 8 lub mniej, ciężar na następnym treningu rośnie o 1 kg w ćwiczeniach na górne partie ciała albo o 2,5 kg w ćwiczeniach na nogi, albo o najmniejszy krok, na jaki pozwala sprzęt. Jak taki tydzień wpasować w cały plan, pokazujemy w planie treningowym na siłownię dla kobiet.

Jeśli układasz plan sama

Wybierz tydzień deloadu, zanim zaczniesz blok, i wpisz go do planu. Inaczej łatwo go odpuścić akurat wtedy, gdy czujesz się świetnie. W tym tygodniu zostaw te same ćwiczenia i dni treningowe, w głównym ćwiczeniu zrób 60% serii, w pozostałych połowę, zdejmij 10% ciężaru i kończ każdą serię, póki jest jeszcze łatwo. Nie dokładaj ciężaru, a tydzień później wróć do zwykłej liczby serii.

Deload a dzień odpoczynku i lżejszy dzień przy okresie

Wszystkie trzy oznaczają mniej treningu, dlatego łatwo je pomylić.

Tydzień deloaduLżejszy dzień przy okresieDzień odpoczynku
CelZdjąć zmęczenie po bloku cięższych tygodniDopasować trening do dni, gdy spada ci energiaRegeneracja między treningami
Jak częstoCo 4–6 tygodni; w STRONG domyślnie co 5. tydzieńOpcjonalnie; 2, 3, 5 lub 7 dni w cyklu zależnie od twoich odpowiedzi (maks. 10 z rzędu) plus lekki dzień zapasu z każdej stronyKażdy dzień bez treningu
SerieGłówne ćwiczenie ok. 60%, pozostałe ok. połowyLekki dzień: jedna seria mniej w każdym ćwiczeniu. Bardzo lekki: ok. połowyBrak
CiężarOk. 90% zwykłegoLekki dzień: ten sam. Bardzo lekki: ok. 90%Brak
WysiłekRPE 6Lekki dzień: o 1 punkt niżej. Bardzo lekki: RPE 6Brak
Kto decydujeProgram, według kalendarzaTy, odpowiadając, jak bardzo i kiedy spada ci energiaTwój tygodniowy plan

Bardzo lekki dzień to prawie jednodniowy deload. Różnią się tym, skąd się biorą: deload wynika z kalendarza programu, a lżejsze dni z twojego cyklu i odpowiedzi o energii. Same dni okresu i to, co wtedy robić na siłowni, opisujemy w poradniku o treningu podczas okresu.

Deload a cykl miesiączkowy

Zmęczenie to jeden z najczęstszych objawów cyklu. Wśród 6812 aktywnych kobiet zrekrutowanych przez aplikację Strava, które nie stosowały złożonej antykoncepcji hormonalnej, wymieniało je aż 86,2% (badanie z 2021 roku). Jeśli sztywny kalendarz ustawia ciężki tydzień na dni, w które zwykle czujesz się najgorzej, a deload dwa tygodnie później, robisz pełny program akurat wtedy, gdy masz najmniej energii.

Jeśli powiesz STRONG, że energia spada ci wyraźnie albo mocno (w aplikacji odpowiedź „Noticeably” albo „A lot”), planer ustawia deload wokół każdego przewidywanego okresu, tam, gdzie wybierzesz: tydzień przed okresem, tydzień, w którym okres się zaczyna, albo pół na pół. Kilka zabezpieczeń pilnuje, żeby program nie zamienił się w ciąg łatwych tygodni. Jeśli od ostatniej przerwy minęły mniej niż 2 tygodnie obciążenia, zamiast pełnego deloadu jest tylko lżejszy tydzień (jedna seria mniej, ten sam ciężar), dwie przerwy nie wypadają jedna po drugiej, a przy bardzo długich cyklach deload przychodzi obowiązkowo po 5 tygodniach obciążenia. Przy odpowiedzi „Hardly” (prawie wcale) lżejszych dni nie ma, ale deload, który wypada w tym czasie, przesuwa się najwyżej o tydzień na tydzień okresu. Dane o cyklu zostają na twoim telefonie i nie są nigdzie wysyłane. Co badania mówią o samej sile w różnych fazach cyklu, opisujemy w poradniku trening a cykl menstruacyjny.

Kiedy iść do lekarza

Deload jest odpowiedzią na zmęczenie treningowe. Jeśli miesiączka zanika albo staje się nieregularna, kiedy dużo trenujesz lub mniej jesz, idź do lekarza. Brytyjski NHS radzi zgłosić się do lekarza po 3 opuszczonych miesiączkach z rzędu, a wśród przyczyn wymienia m.in. zbyt dużo ćwiczeń i nagłą utratę wagi. MKOl opisuje REDs (względny niedobór energii w sporcie) jako zespół problemów ze zdrowiem i wynikami, który wynika z jedzenia zbyt mało w stosunku do obciążeń treningowych. NHS jako powody wizyty podaje też obfite miesiączki, które utrudniają ci życie (na przykład zmiana podpaski lub tamponu co 1–2 godziny albo okres dłuższy niż 7 dni), silny ból w czasie okresu i krwawienie między miesiączkami.

Najczęstsze pytania

Ile trwa deload?

Zwykle 7 dni. Trenerzy w wywiadach przytaczanych przez autorów badania delfickiego opisują deload trwający mniej więcej tydzień, czasem krótszy, nawet jeden trening, a czasem do 2 tygodni. Zawodnicy w ankiecie podawali średnio 6,4 dnia.

Czy na deloadzie traci się mięśnie?

Deload to dużo mniejsza zmiana niż przerwa: dalej trenujesz w swoje dni, tylko robisz mniej serii z lżejszym ciężarem. W badaniu z PeerJ nawet cały tydzień bez treningu nie zmniejszył przyrostu mięśni nóg w porównaniu z treningiem bez przerwy.

Czy deload jest potrzebny początkującym?

W badaniu delfickim brali udział doświadczeni trenerzy, ankieta pytała zawodników, a w badaniu z PeerJ brały udział osoby, które już trenowały, więc o początkujących żadne z tych źródeł nic nie mówi. STRONG mimo to planuje deload od pierwszego bloku. To nasza decyzja: w tygodniu deloadu nadal trenujesz w swoje dni, z mniejszą liczbą serii (ok. 60% w głównym ćwiczeniu, ok. połowa w pozostałych) i ok. 90% ciężaru, więc nie tracisz rytmu.

Czy kobiety powinny robić deload inaczej niż mężczyźni?

Przy tym samym programie kobiety i mężczyźni zyskują masę mięśniową i siłę nóg w podobnym tempie względnym (metaanaliza z 2020 roku), dlatego stosujemy te same zasady deloadu. Przy wyborze terminu deloadu możesz za to wziąć pod uwagę swój cykl: jeśli co miesiąc w tym samym tygodniu spada ci energia, to rozsądny tydzień na deload.

Czy mogę pominąć deload, jeśli czuję się dobrze?

Możesz go przesunąć, tylko nie skreślaj go bez nowego terminu. W ankiecie odstęp między deloadami wynosił średnio 5,6 tygodnia, z rozrzutem ±2,3 tygodnia, więc deload tydzień później to wciąż typowa praktyka zawodników. Każde przesunięcie wydłuża jednak ciąg ciężkich tygodni, a zmęczenie z bloku dłużej nie ma kiedy zejść.

Źródła

  1. Bell L, Strafford BW, Coleman M, Androulakis Korakakis P, Nolan D. (2023). Integrating Deloading into Strength and Physique Sports Training Programmes: An International Delphi Consensus Approach. Sports Medicine – Open. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10511399/ (21.09.2023)
  2. Rogerson D, Nolan D, Androulakis Korakakis P, et al. (2024). Deloading Practices in Strength and Physique Sports: A Cross-sectional Survey. Sports Medicine – Open. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38499934/ (18.03.2024)
  3. Coleman M, Burke R, Augustin F, et al. (2024). Gaining more from doing less? The effects of a one-week deload period during supervised resistance training on muscular adaptations. PeerJ. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38274324/ (22.01.2024)
  4. Bruinvels G, Goldsmith E, Blagrove R, et al. (2021). Prevalence and frequency of menstrual cycle symptoms are associated with availability to train and compete: a study of 6812 exercising women recruited using the Strava exercise app. British Journal of Sports Medicine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33199360/ (online 16.11.2020; wydanie 04.2021)
  5. Roberts BM, Nuckols G, Krieger JW. (2020). Sex Differences in Resistance Training: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Strength and Conditioning Research. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32218059/ (05.2020)
  6. Mountjoy M, Ackerman KE, Bailey DM, et al. (2023). 2023 International Olympic Committee's (IOC) consensus statement on Relative Energy Deficiency in Sport (REDs). British Journal of Sports Medicine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37752011/ (09.2023)
  7. NHS. Missed or late periods. https://www.nhs.uk/symptoms/missed-or-late-periods/ (ostatni przegląd strony: 12.06.2026)
  8. NHS. Heavy periods. https://www.nhs.uk/conditions/heavy-periods/ (ostatni przegląd strony: 19.09.2024)

Niech plan zrobi to za ciebie

STRONG planuje każdy trening, zwiększa ciężar, gdy jesteś gotowa, i jeśli chcesz, odciąża dni, w które spada ci energia.

Zobacz, jak działa STRONG

Powiązane poradniki